Blog Azure Infrastructuur

Everything-as-a-Service: IaaS vs PaaS vs SaaS in Azure

Azure biedt meerdere cloudservicemodellen: Infrastructure-as-a-Service (IaaS), Platform-as-a-Service (PaaS) en Software-as-a-Service (SaaS), elk bepaald door wie wat beheert.

Het echte verschil zit in hoeveel controle, snelheid, kosten en operationele verantwoordelijkheid je bereid bent in te ruilen.

In dit artikel leggen we kort uit wat IaaS, PaaS, SaaS (en serverless) op Azure betekenen en helpen we je het juiste model te kiezen voor jouw workload.

Niels Kroeze

Auteur

Niels Kroeze Azure Content Specialist

Leestijd 6 minuten Gepubliceerd: 17 april 2026

In het kort:

  • Controle vs inspanning: IaaS biedt de meeste controle, terwijl SaaS het meest beheerd is.
  • Kosten zijn meer dan prijs: hogere servicemodellen verminderen vaak tijd en operationele overhead.
  • Mix is de norm: kies het model dat past bij elke workload.

Everything-as-a-Service: De basis

IaaS, PaaS en SaaS vormen de belangrijkste bouwstenen van cloud computing en worden vaak samengebracht onder de noemer “Everything-as-a-Service” (XaaS).

Deze modellen bepalen hoe technologie wordt geleverd en wie verantwoordelijk is voor het beheer ervan.

Op hoofdlijnen betekent “as-a-service” dat je IT-resources via het internet gebruikt in plaats van ze zelf te bezitten en te beheren. Naarmate je van IaaS naar PaaS naar SaaS gaat, neemt de provider meer verantwoordelijkheid op zich, terwijl jij een deel van de controle inruilt voor meer snelheid, eenvoud en minder operationele inspanning.

Bekijk hieronder hoe de (gedeelde) verantwoordelijkheden verschillen per cloudservicemodel:

Cloud verantwoordelijkheidsmatrix die gedeeld eigenaarschap toont voor SaaS, PaaS, IaaS en on-prem modellen over verschillende infrastructuurlagen.
Verantwoordelijkheden per cloudservicemodel

Hoe hoger je in de stack komt, hoe meer Microsoft voor je beheert. Jouw verantwoordelijkheden verschuiven richting configuratie, identity management, toegangsbeheer en dataverwerking. Je blijft echter altijd verantwoordelijk voor bepaalde onderdelen van security en configuratie.

Azure Fundamentals Workshop

Wil je meer leren over Azure?

Bekijk onze gratis on-demandvideo wanneer je wilt en krijg in 60 minuten een duidelijk beeld van Azure.

Bekijk de sessie in je eigen tijd!

Wat is IaaS?

Infrastructure as a Service (IaaS) betekent dat je de bouwstenen huurt: compute, opslag en netwerken. Op Azure kun je denken aan virtual machines, disks, virtual networks en load balancers.

Microsoft beheert het fysieke datacenter en de onderliggende hardware. Jij beheert nog steeds het besturingssysteem, patching en het grootste deel van de configuratie.

“Al het andere is daarop gebaseerd. Het komt in feite neer op wat we vroeger in lokale datacenters deden: virtuele machines, schijven, netwerken, besturingssystemen.”

Wesley Haakman, Principal Azure Architect & Microsoft MVP

Voordelen van Infrastructure-as-a-Service

  • Lagere initiële kosten: Vervang hardware-investeringen door pay-as-you-go kosten.
  • Elastisch schalen: Schaal compute, opslag en netwerken snel op en af naar behoefte.
  • Snelle provisioning: Zet servers en omgevingen op in minuten in plaats van weken.
  • Veel controle: Kies zelf OS, middleware, netwerken en configuraties.
  • Geschikt voor lift-and-shift: Migreer bestaande/legacy workloads met minimale codewijzigingen.
  • Betere resiliency-opties: Gebruik regio’s/zones en redundantie voor hogere beschikbaarheid.
  • Disaster recovery: Eenvoudigere back-ups, replicatie en herstel over locaties.
  • Operationele flexibiliteit: Standaardiseer en automatiseer infrastructuur met IaC en scripting.
  • Security-basis: Enterprise-grade fysieke beveiliging van de provider plus je eigen configuratie.


Azure IaaS-voorbeelden

Gebruik IaaS wanneer je echt diepe controle nodig hebt of snel wilt migreren zonder alles te herschrijven.

Typische Azure IaaS-patronen:

  • Lift and shift: VM’s van on-prem naar Azure verplaatsen om snel het datacenter te verlaten. Azure Migrate ondersteunt deze aanpak.
  • Legacy beperkingen: Oudere applicaties met specifieke OS-instellingen, drivers of afwijkend runtime-gedrag.
  • Troubleshooting toegang: Toegang tot OS, event logs, certificaten of het bestandssysteem.

IaaS geeft de meeste controle én de meeste verantwoordelijkheid: patching, configuratie, beschikbaarheid, back-ups en disaster recovery.

 

Praktijkscenario’s voor IaaS

Veelvoorkomende situaties waarin IaaS wordt gebruikt:

  • Lift-and-shift: Organisaties willen cloudvoordelen zonder direct te moderniseren. Tools zoals Azure Migrate helpen bij analyse en sizing.
  • Testen en ontwikkeling: Dev/test omgevingen die snel op- en af te schalen zijn met volledige controle over OS en configuratie.

 

Wat is PaaS?

Platform as a Service (PaaS) biedt een beheerd platform om applicaties te draaien, zonder dat je onderliggende servers hoeft te beheren. Jij behoudt controle over applicatie, data en configuratie, terwijl Microsoft het platform beheert.

 

Voordelen van PaaS

  • Snellere time-to-market: Gebruik kant-en-klare runtimes, services en API’s.
  • Hogere productiviteit: Focus op code in plaats van OS en beheer.
  • Ingebouwde schaalbaarheid: Schalen via platformfeatures.
  • Minder operationele last: Patching en updates worden beheerd.
  • Kostenefficiënt: Lagere beheerlast en betere benutting.

 

Azure PaaS-voorbeelden

PaaS is ideaal als je minder tijd wilt besteden aan platformbeheer en meer aan functionaliteit.

Veelgebruikte opties:

PaaS lijkt soms duurder dan een VM, maar dat negeert alles wat je zelf moet bouwen: beschikbaarheid, scaling, monitoring en back-ups. In werkelijkheid bespaar je vaak tijd en kosten.

 

Praktijkscenario’s

  • Applicatieontwikkeling: Focus op code, terwijl Azure scaling en beschikbaarheid regelt.
  • Analytics/BI: Gebruik managed tools om sneller inzichten te genereren.

 

Wat is SaaS?

Software as a Service (SaaS) is het eindproduct. Je logt in en gebruikt het. Updates, beschikbaarheid en beheer worden volledig door de provider geregeld. Jij beheert vooral toegang en data.

SaaS wordt meestal gedefinieerd door de gebruikerservaring (browser, abonnement), niet door de techniek erachter.

 

Voordelen van SaaS

  • Snelle waarde: Direct gebruik zonder installatie.
  • Voorspelbare kosten: Abonnement per gebruiker of feature.
  • Weinig IT-beheer: Geen servers of updates nodig.
  • Automatische updates: Altijd de nieuwste versie.
  • Overal toegang: Via browser of mobiel.
  • Eenvoudig schalen: Gebruikers toevoegen/verwijderen.
  • Samenwerking: Ingebouwde samenwerkingstools.

 

SaaS-voorbeelden

  • Microsoft 365 / SharePoint-achtige diensten.
  • Business tools per gebruiker per maand.

Hoewel je weinig controle hebt over de service zelf, blijf je verantwoordelijk voor toegang en datagebruik.

 

Praktijkscenario’s

  • Productiviteitstools.
  • E-mail en communicatie.
  • Financiële toepassingen.

 

Wat is Serverless op Azure?

Serverless zit tussen PaaS en pure code. Je levert code aan, en het platform regelt provisioning en scaling.

Microsoft beschrijft serverless als: “Event-driven, waarbij het platform automatisch infrastructuur provisioned en schaalt.”

  • Je schrijft code volgens platform-constructies.
  • Je betaalt per uitvoering.
  • Je accepteert meer afhankelijkheid van het platform.

 

Voordelen van serverless

  • Alleen betalen voor gebruik: Geen kosten voor idle tijd.
  • Automatisch schalen: Direct reageren op events en verkeer.
  • Snelle ontwikkeling: Kleine functies snel deployen.
  • Weinig onderhoud: Platform beheert infrastructuur.
  • Event-driven: Ideaal voor triggers en automatisering.
  • Fijnmazige architectuur: Kleine, beheersbare functies.
  • Hoge beschikbaarheid: Ingebouwde fault tolerance.
  • Efficiënt bij pieken: Goedkoop bij onregelmatige workloads.

 

Azure serverless-voorbeelden

  • Azure Functions: code uitvoeren op triggers.
  • Logic Apps: workflows en integraties automatiseren.
Let op:

Serverloze opties (zoals Azure Functions) kunnen ‘waanzinnig goedkoop’ lijken, maar dit is ook waar teams vaak in de val lopen:

  • Serverloos is goedkoop wanneer de werklast pieken vertoont en gebeurtenisgestuurd is.
  • Serverloos kan duur worden wanneer code continu draait, of wanneer je veelvuldige triggerpatronen creëert.
  • Betalen per uitvoering is ideaal. Betalen per fout is dat niet.

Azure IaaS vs PaaS vs SaaS vs Serverless: Welke heb je nodig?

Er is geen “vaste route” bij het kiezen tussen cloudmodellen. Je kiest wat het beste past bij de workload.

Microsoft’s Cloud Adoption Framework (CAF) maakt hetzelfde punt, maar dan gestructureerder, en adviseert om per workload een migratiestrategie te kiezen: Rehost, Refactor, Rearchitect, Rebuild en Replace.

Kijk daarnaast naar de balans tussen controle, snelheid, kosten en risico, aangezien elk cloudmodel andere verantwoordelijkheden met zich meebrengt:

Kies Azure IaaS als je:

  • OS-level controle, aangepaste netwerken of specifieke runtime-eisen nodig hebt.
  • Start met rehosten (lift-and-shift).
  • Een korte migratietijd nodig hebt, met modernisatie later.
  • Vanuit compliance of operations strikte controle moet behouden.
  • Diepgaande troubleshooting toegang nodig hebt.

Kies Azure PaaS als je:

  • Te veel tijd kwijt bent aan patching, schalen en platformbeheer.
  • Kunt werken binnen platformbeperkingen en ondersteunde patronen.
  • Behoefte hebt aan managed scaling en beschikbaarheid zonder dit zelf te bouwen.

Kies serverless als je:

  • Event-driven workflows, automatisering of lichte services bouwt.
  • Workloads hebt met piekbelasting.
  • Een sterkere afhankelijkheid van het platform accepteert.

Kies SaaS als je:

  • De uitkomst nodig hebt, niet het platform.
  • De software geen onderscheidende factor is.
  • Sneller waarde wilt realiseren met voorspelbare abonnementskosten.


Conclusie

Voordat je een cloudmodel kiest, is het belangrijk om je workload en de bredere businesscontext te begrijpen, zoals sector, compliance-eisen, datagevoeligheid, operationele volwassenheid en supportverwachtingen. Deze factoren bepalen samen de beste keuze.

De meeste volwassen Azure-omgevingen zijn een mix van modellen, wat vaak de meest pragmatische aanpak is.

Een lift-and-shift workload draait bijvoorbeeld op IaaS, terwijl andere onderdelen naar PaaS gaan. Je kiest per workload, niet vanuit één vaste aanpak.

Marc Bosgoed

Neem contact met ons op!

Heb je meer hulp nodig met Azure, of wil je weten hoe Intercept, als cloudspecialist, je kan helpen bij het opzetten van de juiste omgeving? Neem dan contact met ons op!